khuyển nho
Định nghĩa
- Danh từ:
- Người theo trường phái Khuyển Nho (Cynic): Chỉ một triết gia thuộc trường phái triết học cổ đại Hy Lạp, do Antisthenes sáng lập và Diogenes là đại diện nổi tiếng nhất. Họ chủ trương sống giản dị, khinh thường vật chất và các quy ước xã hội, đề cao đức hạnh và sự tự chủ.
- Người có tính cách hoài nghi, châm biếm, khinh bạc: Cách dùng mở rộng để chỉ người có thái độ hoài nghi, hay chế giễu, chỉ trích những động cơ, sự chân thành hoặc giá trị được người khác thừa nhận.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Triết gia Diogenes được xem là một bậc thầy của phái khuyển nho.
- Anh ta có cái nhìn khuyển nho về tình yêu, luôn cho rằng nó chỉ là sự ích kỷ ngụy trang.
- Lối sống khắc khổ và những lời châm biếm sắc sảo của ông ấy khiến mọi người gọi ông là một khuyển nho hiện đại.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Tinh thần khuyển nho": Chỉ tinh thần hoài nghi, phê phán, coi thường những ham muốn vật chất tầm thường và sự giả dối của xã hội.
- Tác phẩm của ông thấm đẫm tinh thần khuyển nho, phơi bày sự trống rỗng của giới thượng lưu.
- "Chủ nghĩa khuyển nho": Chỉ hệ thống tư tưởng, triết lý sống của phái Khuyển Nho.
- Chủ nghĩa khuyển nho đề cao sự tự túc và đức hạnh hơn mọi của cải vật chất.
Biến thể và từ gần giống
- Khuyển nho (Cynicism) (danh từ): Chủ nghĩa hoài nghi, thái độ khinh bạc, hay nghi ngờ và chế nhạo.
- Cynic (danh từ, gốc Anh): Người hoài nghi, người theo chủ nghĩa khuyển nho.
- Hoài nghi (tính từ/danh từ): Có thái độ nghi ngờ, không dễ tin.
Từ đồng nghĩa
- Kẻ hoài nghi: Người hay nghi ngờ.
- Kẻ châm biếm: Người có lối nói mỉa mai, chế giễu.
- Kẻ khinh bạc: Người có thái độ coi thường, khinh miệt (thường đi kèm sự châm biếm).
Giải thích từ nguyên
- "Khuyển" (犬) có nghĩa là chó.
- "Nho" (儒) có nghĩa là nhà nho, học giả.
- Cụm từ "khuyển nho" là cách dịch từ "Cynic" trong tiếng Hy Lạp ("kynikos") có nghĩa là "giống chó" hoặc "người sống như chó". Cái tên này có thể bắt nguồn từ nơi tập hợp của các triết gia này (một phòng tập tên Cynosarges, nghĩa là "chó nhanh") hoặc từ lối sống giản dị, phóng khoáng, không câu nệ của họ.